Arnold Karskens @Playboy

20 Questions

 

Arnold Karskens is al veertig jaar oorlogsverslaggever en onderzoeksjournalist. Deze maand wordt hij 62 jaar, maar aan stoppen denkt hij nog niet. De journalist van het volk is niet om te kopen, tenzij je een pistool op hem richt.

 

 

01 Je website TheKarskensTimes.com heeft als tagline ‘Journalist van het volk’. Ziet ‘het volk’ dat ook zo?

Jazeker, ik ben een man van het volk. Ik sta altijd met m’n poten in het bluswater. Of het nou in Nederland is of in een oorlogsgebied. Je zult me nooit voorin in een militaire jeep zien om me embedded te laten rondleiden. Ik kom gewoon onder de mensen, dat maakt mijn verhalen stukken beter dan de NAVO-propaganda die je overal leest. Waar vaak achteraf blijkt dat de missies toch niet zo succesvol waren: Afghanistan, Irak, Libië. Daarom doe ik ook niet mee aan dat getetter tegen Rusland, zoals al die juichaapjes uit Brussel die dan weer een keertje naar Warschau mogen. Dat maakt me een journalist van het volk, want driekwart van de mensen denkt zoals ik. Maar zij hebben geen stem hè, die geef ik ze.

 

02 Krijg je veel schouderklopjes?

Ik woon in Brussel, daar kennen mensen me niet. Maar als ik in Nederland ben, word ik vaak aangesproken, ja. Ik word nooit bedreigd of zo, snap je. Ik speel het altijd eerlijk. What you see is what you get. Ik val ook instituten aan: van het NOS Journaal tot Nieuwsuur. Of het ministerie van Defensie. Ik ben nooit op individuen uit, want die worden verplaatst en het instituut blijft staan.

 

03 Is je werk makkelijker geworden door de jaren heen?

Logistiek wel, inhoudelijk niet. Ik heb natuurlijk een dik boek geschreven over de geschiedenis van de Nederlandse oorlogsverslaggeving, Pleisters op de ogen, dus ik weet hoe het ging in de Tachtigjarige Oorlog. Toen maakten ze dezelfde fouten als nu hoor. Het is niet per se zo dat journalisten beter zijn geworden, alleen reist het nieuws tegenwoordig sneller dan toen met de postduif of zeilschip. De komst van IS, met dat onthoofden van journalisten, heeft het werk gevaarlijker. Maar goed, dat gevaar liep je in de jaren tachtig in El Salvador aan de lopende band, toen stierven vijf Nederlandse journalisten. Dus eigenlijk valt het nu mee als er af en toe een individu wordt afgeslacht.

 

04 Hoe corrupt is Arnold Karskens?

Of ik te koop ben? Je bent de eerste die het vraagt, weet je dat? Haha, ieder mens heeft zijn prijs. Als iemand een pistool op mijn hoofd zet en zegt ‘Je schrijft dit en dit en dat en dat’, dan doe ik dat. Ik zou het jou niet kwalijk nemen als je hetzelfde doet. Maar goed, dat is één voorbeeld. Er zijn ook veel journalisten die gevoelig zijn voor een leuk tasje van Dior. Een ander is weer politiek te vermurwen. Maar als ik ga zeggen dat ik niet zwicht voor geweld, dan sturen die vijanden natuurlijk een paar kleerkasten op me af. Dan zeg ik die dingen liever niet. Maar als ze nou een heel mooie vrouw op me af sturen… Zoals die spion uit de Eerste Wereldoorlog, hoe heet ze ook al weer?

 

05 Mata Hari. Wie zouden ze nu op je af mogen sturen?

Nu moet ik zeker met actrices op de proppen komen. Mogen het ook presentatrices zijn, want dan ga ik voor Dionne Stax. Dat vind ik nou een leuke vrouw, spreekt ook heel duidelijk. De laatste keer dat ik haar sprak, was ze vrijgezel. Dus Dionne, mocht je dit lezen: ik doe alles voor je.

 

06 Op je website staat een rooie knop met daarop de tekst ‘Doneer voor het vrije woord’. Daar klikt toch geen hond op?

Het zal je verbazen, maar vorig jaar hebben daar veel mensen op geklikt. Toen heb ik zo’n boottochtje gemaakt hè, met vluchtelingen mee van Turkije naar Griekenland. Ik wil niet veel zeggen, maar ik was een van de weinige journalisten die een ander verhaal vertelde over de vluchtelingencrisis. Ik heb oorlogen gezien hè. Als je van Syrië naar Turkije vlucht, dan ben je een oorlogsvluchteling. Als je door zeven landen gaat voor een grote smak geld, dan heeft het niks meer met oorlog te maken. Dat heeft gewoon met geluk zoeken te maken. Prima hoor, ieder zijn geluk. Maar die stroom kunnen wij hier niet aan. Op deze manier zijn we zelf binnen twee jaar een ontwikkelingsland. Plus de oorlog die je importeert. Afijn, dat verhaal heb ik door middel van crowdfunding geproduceerd. Sommige verhalen zijn 500.000 keer gelezen. Als je een krant koopt, heb je een oplage, maar niemand die weet hoeveel een stuk gelezen is.

 

07 Slaap je slecht?

Oh nee, ik slaap hartstikke prima. Altijd vroeg naar bed, lig nooit wakker. Nou ja, af en toe maak je iets mee waarvan je weet dat het nog een keer boven gaat komen. In Irak had ik een paar keer a near escape met mensen die me wilden opblazen. Daar heb ik weleens flashbacks van. Ik spreek er soms over met collega’s die gestopt zijn. Die zeggen: ‘Zolang je er midden in zit, is het geen probleem. Zodra je ermee stopt, ben je de lul.’ Ik heb nog nooit met een psychiater gepraat. Ik weet dat Artsen Zonder Grenzen altijd de-briefings doet. Ik ben er minder gevoelig voor. Militairen worden eropuit gestuurd. Ik bepaal zelf waar ik heen ga.

 

08 Met welke muziek zing je hard mee als je alleen in de auto zit?

Vanmorgen was dat J.J. Cale en Eric Clapton met het nummer They Call Me The Breeze. En dan de live uitvoering, fantastisch. Dat swingt echt de pan uit, als je ziet hoe makkelijk ze die akkoordjes aanslaan en op elkaar ingespeeld zijn. Het nummer slaat ook een beetje op mezelf: I got that green light babe. Verder kan ik altijd naar Chan Chan van Buena Vista Social Club luisteren. Latijns Amerika was het eerste continent waarvandaan ik een oorlog versloeg. Ik ken het nog van de tijd dat ze gebukt gingen onder al die dictators als Videla, Somoza en Pinochet, dus zo lang luister ik al naar die muziek. In 1976 was ik er voor de eerste keer. Veertig jaar geleden.

 

09 Waar ben je bang voor?

Ik weet nog dat ik de eerste keer naar El Salvador ging. Dat moest van mezelf, omdat ik er zo’n grote bek over gehad had. Had zelfs al een visum. Ik móést er naartoe. Maar bij mezelf dacht ik ‘Arnold, dit gaat helemaal fout’. De avond ervoor droomde ik dat ik op de meest verschrikkelijke manier werd vermoord. Toen kwam uiteindelijk ik aan in El Salvador, en mwah: niks aan de hand. Het zit tussen je oren dat er altijd iets kan gebeuren. Als m’n poot er toen af was geschoten, had ik er nu anders over gepraat. Als je gewoon een beetje op blijft letten, af en toe je eigen handboeken schrijft, dan blijf je uit de problemen.

 

10 Huil je weleens?

Nee, niet echt. Zodra je muziek aanzet met een borreltje op, daar wordt iedereen een beetje sentimenteel van. Dat hoort erbij. Emotie is een goed middel om alle kwaden uit je systeem te jagen, maar dan is het puur sentiment hoor. Dan vind ik mezelf vreselijk zielig, dat mag ook. Maar ik heb het niet als ik in Afrika bij een vluchtelingenkamp sta en heel veel doden zie. Daar sta ik dan zuiver professioneel. Zij schieten er niks mee op als ik sta te janken en ik zelf ook niet. Ik ken eigenlijk weinig journalisten die dat hebben, of hulpverleners. Als je om alles gaat zitten janken, ben je niet geschikt voor dat werk. Hartstikke nobel en menselijk om het je aan te trekken, maar dan moet je echt een ander vak kiezen. Aan een jankende chirurg heb je niks, zeg ik altijd. Als je thuis op de bank zit en die beelden op televisie ziet, dan is het begrijpelijk dat je een traan laat. Maar laten we eerlijk zijn: dat huilen heeft dan vaak toch een andere reden. Een relatie die niet lekker loopt of zo, dus dan is dat een mooie bliksemafleider. Mensen zijn egoïstische beesten, zo schijnheilig.

 

11 Wat vind je van initiatieven als Serious Request?

Allemaal prima hoor, dat mogen ze doen. Maar ik ga er geen geld aan geven. Ze proberen mensen bewust te maken, maar het wordt zo gelikt gebracht. Mensen die zelf een paar ton per jaar verdienen en die zich dan betrokken voelen bij de derde wereld. Dan heb ik de indruk dat je gewoon je salaris aan het rechtvaardigen bent. Dan heb ik liever te maken met mensen die in Verweggistan voor een minimum hun hele leven wijden aan ontwikkelingshulp.

 

12 Je maakt elk jaar een ‘Best of’-blog op je website. Hoe groot is jouw ego?

Vroeger mocht je dat nooit zeggen van jezelf. Je ziet andere journalisten dat nu ook doen. Arnold Karskens was trendsetter. Ik was in Nederland ook zo’n beetje de eerste die zichzelf oorlogsverslaggever noemde. Amerikanen hebben dat veel sterker. Die noemen zichzelf The Boss en zo. Je mag jezelf best laten gelden. Als je danser of schilder bent, zeg dan gewoon dat je goed bent. Dat stimuleert jezelf ook. Ik zeg altijd: valse bescheidenheid is dubbele hoogmoed. Prijzen moet je juichend in ontvangst nemen, mits het een goeie prijs is hoor, anders moet je weigeren. Ik doe bijvoorbeeld nooit mee aan die journalistieke prijzen, dat is allemaal maffia. Naar dat soort erkenning ben ik niet op zoek. Ik heb veel onderzoek gedaan naar Frans van Anraat die grondstoffen voor gifgas heeft geleverd aan Saddam Hussein. Is daarmee de grootste oorlogsmisdadiger van Nederland. Als ik dat onderzoek niet had gedaan voor dat boek, was hij nooit veroordeeld. Of gepakt geweest. Dat heeft voor mij meer waarde dan zo’n prijs. Met mijn Stichting Onderzoek Oorlogsmisdaden maak ik al jaren jacht op oorlogscriminelen.

 

13 Wie is nu de grootste boef ter wereld?

De wapenhandel. Je zag het weer met die oorlog in Irak. Nou doen ze weer hetzelfde met Rusland. Het is dat militaire industrieel complex wat steeds die oorlogen aanwakkert. En politici die daarin meegaan en de militairen die daardoor sneuvelen. Voor niks.

 

14 Ben je bang voor de spanningen met Rusland?

Je moet het zo zien: aan de strijd tegen IS heeft een wapenfabrikant niet zoveel. Daar heeft niemand nieuwe wapens voor nodig, met drones kom je al een heel end. Maar Rusland is een grootmacht, dan heb je tanks nodig en vliegtuigen. F-35’s als het even kan. Dat hele geschreeuw tegen Rusland is niks anders dan het pushen van die F-35. Daar vecht ik tegen, omdat het ten koste van de gewone burger gaat. Je ziet het in alle commentaren in de krant. Ze lopen allemaal achter die lobby aan. Mogen ze een dagje naar de NAVO in Brussel: lekker eten, mooi hotelletje. Zijn ze twee dagen weg van de krant, dus dan moeten ze wel een verhaal schrijven. Er is vaak maar één verhaal.

 

15 Je wordt deze maand 62. Is er al een nieuwe Arnold Karskens opgestaan?

Die jongens en meisjes van Powned, die gaan gewoon de straat op. Soms krijgen ze een steen naar hun kop of worden ze bespuugd, maar het is de journalistiek waar ik van hou. Niet rustig thuisblijven en een straatwerker opbellen, nee, zelf op pad.

 

16 In januari voorspelde je een Europese Lente in mei. Is het wat je ervan verwachtte?

Een maandje later was het Brexit-referendum. In Oostenrijk is de FPÖ sterk en in Frankrijk spreekt de chef van de staatsveiligheid over een bijna burgeroorlog. Het gaat de slechte kant op. In de geschiedenisboeken kun je aanwijzen wanneer de Arabische Lente begon: in Tunesië in december 2010 met die zelfverbranding. Zulke dingen zijn natuurlijk arbitrair. Anderhalf jaar daarvoor was ik in Jemen, daar zag je het al. Maar het westen heeft een bepaalde symboliek nodig die het begrijpt.

 

17 Vind je het niet akelig om in Brussel te wonen?

Bij de aanslagen op 22 maart is een buurmeisje van mij vermoord, ze was 29 jaar. Ze zat om metrolijn 5 die werd opgeblazen en die ik ook vaak gebruik. Een groeiende onderklasse, waar Islamieten een groot deel van uitmaken, heeft schijt aan onze westerse vrijheid en streven naar gelijkheid voor vrouw of homo. Iets wat je trouwens in heel West-Europa ziet. Dus de gewone burger is binnenkort nergens meer veilig als er niets verandert. En niet alleen in Brussel.

 

18 Je bracht dit jaar een boekje uit getiteld Help, er staat een terrorist in mijn keuken. Wat was daar de bedoeling van?

Ik heb wel meer handboeken geschreven. Ik geef mensen tips en awareness bij aanslagen. Daartoe voel ik me verplicht. Ik ken die landen waar om de haverklap een terroristische aanslag is. Dat komt ook deze kant op hoor. De eerste autobom moet nog ontploffen, maar die komt er gewoon. Jij en ik kunnen er vanmiddag nog eentje in elkaar zetten, daar is niks moeilijks aan. Maar je zag het laatst weer in Bagdad: 300 doden. En vergeet Nice met ruim tachtig doden door een gek in een vrachtwagen op 14 juli. Kinderlijk eenvoudig met vreselijke gevolgen.

 

19 Drink je veel?

Ik word 62 en ik ben nog altijd fysiek sterk. Dat zou ik niet kunnen zeggen als ik vaak laveloos was geweest. Verslaggevers die niet drinken, houden het langer vol. Soms maken ze ineens iets mee, waardoor ze aan de drank raken en uit het vak stappen. Ik drink wel, maar niet buitensporig. Drugs gebruik ik nooit, evenmin medicijnen. Havermout en gemberthee daarentegen dagelijks.

 

20 Als je nog een paspoort erbij kon krijgen, voor welk land zou je dan kiezen?

Zwitserland. Ik hou van skiën. Mooi neutraal land, beetje conservatief. Vind ik ook niet erg. In elk geval geen Amerikaans, Chinees of Russisch paspoort. Maar in de meeste landen kom ik graag, ook in het Midden-Oosten. Daar heb ik veel vrienden. Ik ben direct, maar oprecht. Dat spreekt veel mensen aan.

Opdrachtgever

Playboy

Date

4 augustus 2016